Administracja Trumpa pozwana w sprawach celnych przez ponad 20 stanów kontrolowanych przez Demokratów

Prokurator Generalny Wirginii Jay Jones dołączył w czwartek do ponad 20 stanów kierowanych przez Demokratów w pozwie przeciwko administracji prezydenta Donalda Trumpa w sprawie nowej rundy szeroko zakrojonych ceł, argumentując, że prezydent ponownie próbuje nałożyć podatki na Amerykanów bez zgody Kongresu.

Pozew złożony w Sądzie Handlu Międzynarodowego USA kwestionuje decyzję administracji o nałożeniu ceł do 15% na większość produktów na całym świecie na podstawie sekcji 122 ustawy o handlu z 1974 roku.

Urzędnicy stanowi twierdzą, że to posunięcie jest próbą obejścia niedawnego orzeczenia Sądu Najwyższego USA, które unieważniło wcześniejsze cła nałożone w ramach uprawnień nadzwyczajnych.

„Przez ponad rok prezydent Trump próbował rościć sobie uprawnienia, do których nie jest uprawniony zgodnie z prawem" – powiedział Jones w oświadczeniu.

„Sąd Najwyższy odrzucił już ten schemat raz. Zamiast szanować tę decyzję, administracja podejmuje kolejne nielegalne działania, które stoją w sprzeczności z orzeczeniem Sądu. Te nielegalne cła to nic innego jak podatek od rodzin z Wirginii, a gdy prezydent próbuje je nałożyć bez prawnego upoważnienia, naszym obowiązkiem jest wkroczyć i bronić rządów prawa."

Sprawa — Stan Oregon i inni przeciwko Trumpowi i innym — jest prowadzona przez prokuratora generalnego Oregonu Dana Rayfielda, prokurator generalną Arizony Kris Mayes, prokuratora generalnego Kalifornii Roba Bontę i prokurator generalną Nowego Jorku Letitię James. Do wyzwania dołączyli prokuratorzy generalni z 19 dodatkowych stanów wraz z gubernatorem Pensylwanii.

W centrum sporu znajduje się wykorzystanie przez administrację Trumpa ustawy o międzynarodowych nadzwyczajnych uprawnieniach gospodarczych (IEEPA) w celu nałożenia szeroko zakrojonych ceł na początku tego roku. W lutym Sąd Najwyższy USA orzekł, że ustawa ta nie upoważnia prezydenta do nakładania ceł, stwierdzając, że takie uprawnienia podatkowe należą do Kongresu zgodnie z Konstytucją USA.

Zamiast porzucić politykę po tej decyzji, administracja zwróciła się do innego prawa — sekcji 122 ustawy o handlu z 1974 roku — aby uzasadnić nowe cła do 15% na szeroki zakres importowanych towarów.

Według koalicji stanów, przepis ten był historycznie używany tylko w wąskich okolicznościach związanych z poważnymi kryzysami bilansu płatniczego i nigdy nie służył jako podstawa do szeroko zakrojonych ceł globalnych.

Pozew argumentuje, że najnowsze posunięcie administracji ponownie narusza prawo federalne, lekceważy konstytucyjne uprawnienia Kongresu w zakresie polityki handlowej i omija wymogi proceduralne, które normalnie regulują takie działania.

Ekonomiści również wyrazili obawy dotyczące tego, kto ostatecznie płaci cła. Badania pokazują, że koszty są w dużej mierze ponoszone przez amerykańskie przedsiębiorstwa i konsumentów, a nie przez zagraniczne rządy.

Niedawna analiza przeprowadzona przez badaczy z Banku Rezerwy Federalnej w Nowym Jorku wykazała, że prawie 90% kosztów ceł nałożonych w 2025 roku zostało pokrytych przez Amerykanów.

Urzędnicy stanowi twierdzą, że skutki ekonomiczne mogą być znaczące dla Wirginii.

Według szacunków przytoczonych w pozwie, cła w tym roku mogą podnieść roczne koszty gospodarstw domowych w stanie o od 400 do 3000 dolarów, zwiększyć bezrobocie o 0,3% i zdestabilizować części sektora produkcyjnego.

Nowa sprawa pojawia się w obliczu rosnących konsekwencji prawnych i gospodarczych strategii celnej administracji. Sądy już borykają się z tym, jak obsługiwać miliardy dolarów ceł zebranych w ramach wcześniejszych ceł unieważnionych przez Sąd Najwyższy, a firmy w całym kraju domagają się zwrotów.

W skali krajowej cła stały się punktem zapalnym w szerszej debacie na temat uprawnień prezydenckich w polityce handlowej. Krytycy twierdzą, że administracja rozciąga istniejące prawo poza zamierzone granice, podczas gdy zwolennicy mówią, że agresywne cła są konieczne do ochrony amerykańskiego przemysłu i przeciwdziałania zagranicznym praktykom handlowym.

Stany zwracają się do Sądu Handlu Międzynarodowego o zablokowanie nowych ceł i uznanie ich za niezgodne z prawem.

Oprócz Wirginii, stany przystępujące do pozwu obejmują Kolorado, Connecticut, Delaware, Illinois, Maine, Maryland, Massachusetts, Michigan, Minnesotę, Nevadę, New Jersey, Nowy Meksyk, Karolinę Północną, Rhode Island, Vermont, Waszyngton i Wisconsin.