[In This Economy] Rodrigo Duterte kontra statystyki wojny narkotykowej

Niezależnie od tego, czy przez telewizory czy smartfony, wielu Filipińczyków jest przykutych do ekranów w tym tygodniu, aby obserwować przesłuchanie w sprawie potwierdzenia zarzutów wobec byłego prezydenta Rodrigo Duterte w Międzynarodowym Trybunale Karnym (MTK) w Hadze.

Jestem ekonomistą, a nie prawnikiem, ale jest dla mnie jasne, że Duterte nie jest jeszcze poddawany pełnemu procesowi w związku z jego działaniami jako prezydenta, które doprowadziły do śmierci tysięcy Filipińczyków. Zamiast tego prokuratura przekonuje sąd, że jest wystarczająco dużo dowodów, aby MTK mógł przystąpić do pełnego procesu.

Wszystkie argumenty prawne i niuanse pozostawiam ekspertom od prawa międzynarodowego. Chcę jednak zwrócić uwagę na wykorzystanie statystyk i danych w postępowaniu, a także na związek przyczynowy, który leży u podstaw procesu Duterte.

Szczególnie zainteresowała mnie interwencja Robynne Croft, członkini prokuratury, która przedstawiła szereg wykresów i map pokazujących skalę zgonów wynikających z wojny narkotykowej. Te dane mają dostarczyć sądowi "elementów kontekstowych" dotyczących rzekomych zbrodni przeciwko ludzkości popełnionych przez Duterte.

Croft przedstawiła wykres słupkowy pokazujący liczbę zabójstw w mieście Davao (co najmniej 274) w latach 2012-2015, przed objęciem prezydentury przez Duterte. Obejmują one rzekomych przestępców w Davao, w tym "użytkowników i handlarzy" nielegalnych narkotyków. Rzecz w tym, że sam Duterte wielokrotnie został nagrany na kamerę, gdy chwalił się setkami, a nawet tysiącami osób zabitych pod jego nadzorem. Nieumyślnie bardzo ułatwił pracę prokuraturze. 

Jeszcze bardziej uderzająca jest mapa Croft pokazująca zapis czasowy częstotliwości i rozkładu zgonów związanych z wojną narkotykową od 2016 roku, w tym co najmniej "5 823 zabójstwa". Sam rząd Duterte przyznał się do tysięcy zgonów związanych z wojną narkotykową i umieścił je w raporcie "Kluczowe osiągnięcia" byłego prezydenta, a także w #RealNumbersPH. (Pisałem o tym dużo w 2016 i 2017 roku, na początku mojej pracy jako stały felietonista Rappler.)

Związek przyczynowy

W badaniach ekonomicznych informacje dające kontekst dotyczący tematu badawczego nazywane są stylizowanymi faktami. Ale prawdziwym pytaniem, zarówno prawnym, jak i analitycznym, jest związek przyczynowy: czy działania Duterte systematycznie spowodowały wzrost liczby zabójstw? Jak możemy ilościowo stwierdzić, że X spowodowało Y, w przeciwieństwie do Y powodującego X, X będącego jedynie skorelowanym z Y, lub X i Y będących spowodowanymi przez jakąś inną przyczynę Z. (Przypadkiem prowadzę w tym semestrze kurs na temat wnioskowania przyczynowego w ekonomii, dlatego jestem tym zainteresowany.)

W prawdziwym życiu jest wiele pozornych korelacji, na które powinniśmy uważać. To, że konsumpcja lodów jest skorelowana z występowaniem miesięcy letnich, nie oznacza, że lody spowodowały lato, podobnie jak kogut nie powoduje wschodu słońca każdego ranka, ponieważ występują razem. Korelacja to nie związek przyczynowy.

Ostateczna niewinność lub wina Duterte przed MTK wydaje się zależeć od ustalenia przyczynowego wpływu jego działań na zgony związane z narkotykami na Filipinach podczas jego kadencji; to znaczy, jak systematyczne były te zgony na polecenie lub rozkaz samego Duterte.

Tutaj znowu Croft przytoczył statystyki, w tym ustalenia w prowincji Bulacan, pokazujące nagły wzrost wskaźnika śmiertelności w porównaniu z innymi krajami i miastami na świecie. Na podstawie nienazwanego eksperta, którego przytoczyli, odnotowano 590% wzrost zabitych podejrzanych w całym kraju i 1 600% wzrost "użycia śmiertelnej siły przez policję" w Bulacan.

Twierdzę, że są jeszcze bardziej przekonujące statystyki, które można przytoczyć.

Udało mi się przetworzyć dane z ACLED, czyli Armed Conflict Location & Event Data Project, kompleksowego zbioru danych dotyczących przemocy politycznej i działalności protestacyjnej na całym świecie. Mają kompleksowe dane związane ze zgonami związanymi z narkotykami przed, podczas i po kadencji Duterte.

Pierwszy wykres poniżej pokazuje podział zgonów związanych z narkotykami na Filipinach od 2016 roku. Zwróć uwagę na nagły wzrost "zabójstw podejrzanych przez państwo" po wygraniu wyborów przez Duterte 9 maja 2016 roku, a zwłaszcza gdy objął urząd 30 czerwca 2016 roku. Nastąpił również dramatyczny wzrost "zabójstw dokonanych przez strażników samozwańczych". W zakresie, w jakim te zdarzenia były bliskie zeru przed wejściem Duterte na scenę, może to wskazywać na jego kluczową rolę w systematycznym zabijaniu cywilów. (Zauważ, że zabójstwa przez państwo nie zniknęły naprawdę przez całą kadencję Duterte, chociaż zdecydowanie osiągnęły szczyt w latach 2016-2017.)

Przybliżając rok 2016, drugi wykres poniżej pokazuje, jasno jak na dłoni, że zgony związane z narkotykami wzrosły dokładnie wtedy, gdy Duterte objął urząd pod koniec czerwca 2016 roku. Jeszcze wcześniej zgony zaczęły rosnąć stopniowo po wygraniu przez Duterte wyborów 9 maja tego roku. Przed tymi przełomowymi wydarzeniami ofiary śmiertelne kampanii narkotykowej były minimalne.

Fakt, że zgony w wojnie narkotykowej wzrosły już w ciągu kilku miesięcy po wygraniu prezydentury przez Duterte i przed jego inauguracją, sugeruje nie tylko zwiększone skupienie się na raportowaniu zgonów związanych z narkotykami, ale efekt antycypacyjny, w którym organy ścigania zostały ośmielone, aby podążać za przykładem i słowami Duterte.

Ta analiza jest szczególnie przekonująca, ponieważ zdarzenia związane z przemocą polityczną niezwiązane z wojną narkotykową nie wykazały podobnego przełomu w trendzie. W języku wnioskowania przyczynowego działa to jako rodzaj testu placebo: skok wydaje się specyficzny dla ofiar śmiertelnych związanych z narkotykami.

Sceptyk może twierdzić, że po prostu poprawiło się raportowanie lub że policja już zabijała w podobnym tempie, ale te incydenty były wcześniej niedoszacowane. Ale to wyjaśnienie nie uwzględnia ostrego czasu wzrostu. Gdyby była to tylko lepsza dokumentacja, spodziewalibyśmy się szerszych zmian w zgłaszanej przemocy politycznej. Zamiast tego nieciągłość wydaje się skoncentrowana specjalnie na zabójstwach związanych z narkotykami, podczas gdy inne kategorie pozostają w dużej mierze niezmienione.

Z technicznego punktu widzenia analiza ta może być jeszcze bardziej wyostrzona i mam nadzieję, że więcej badaczy dołączy do tego wysiłku. Trudność polega na tym, że wojna narkotykowa miała miejsce jednocześnie na Filipinach, a czystsza analiza mogłaby zostać przeprowadzona, gdyby wojna narkotykowa została wdrożona w niektórych regionach, ale nie w innych — przypominając "eksperyment naturalny".

W szczególności silniejsza sprawa mogłaby zbadać zróżnicowanie między regionami: na przykład, czy zabójstwa związane z narkotykami wzrosły nieproporcjonalnie po mianowaniu poszczególnych generałów policji lub realizatorów wojny narkotykowej. Takie regionalne różnice czasowe mogłyby przypominać eksperyment naturalny i pozwolić na bardziej rygorystyczną analizę.

W każdym razie decyzja w sprawie MTK dotyczącej Duterte będzie zależeć od siły argumentów prawnych, a nie statystycznych. Ale chociaż sądy ostatecznie decydują na podstawie standardów prawnych, dokładna analiza statystyczna może naświetlić wzorce odpowiedzialności i pomóc zapewnić, że sprawiedliwość, jeśli nadejdzie, będzie oparta na dowodach, a nie retoryce lub "politycznej demagogii". – Rappler.com

Możesz sprawdzić dane ACLED tutaj.Dr JC Punongbayan jest adiunktem w UP School of Economics i autorem False Nostalgia: The Marcos "Golden Age" Myths and How to Debunk Them. W 2024 roku otrzymał nagrodę The Outstanding Young Men (TOYM) za ekonomię. Śledź go na Instagramie (@jcpunongbayan).

Kliknij tutaj, aby zobaczyć więcej artykułów In This Economy autorstwa JC Punongbayan.