NOTATKI REPORTERA: Na szczycie ONZ pytamy, jak nadążyć za korupcją bez granic

W tym tygodniu ponad 2000 delegatów ze 192 państw z całego świata, wraz z przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego, sektora prywatnego i mediów, przybyło do Dohy w Katarze na wydarzenie, które doświadczony kolega trafnie określił jako „Coachella zwolenników walki z korupcją".

Co dwa lata Konwencja Narodów Zjednoczonych przeciwko Korupcji (UNCAC) zwołuje Konferencję Państw-Stron (COSP), spotkanie, podczas którego państwa członkowskie omawiają, negocjują i przyjmują rezolucje, które rządy mogą wykorzystać jako wytyczne we wdrażaniu polityk antykorupcyjnych w swoich krajach.

Organizowanie tygodniowego spotkania na wysokim szczeblu w celu zatwierdzenia dokumentów, które nie zmuszają rządów do natychmiastowego wdrożenia polityk, może brzmieć mało imponująco na papierze (i być może tak właśnie jest). Mimo to wszelkie sformułowania w traktacie lub rezolucje uzgodnione tutaj w Dosze dają zwolennikom walki z korupcją amunicję do wywierania presji na swoje rządy, aby podjęły bardziej zdecydowane działania.

COSP zapewnia również neutralny, zatwierdzony przez ONZ język, którego darczyńcy dwustronne i wielostronne używają do uzasadnienia finansowania danego kraju. Więc tak, chodzi też o pieniądze.

Obowiązkowa lektura

Dlaczego Filipińczycy powinni przejmować się COSP11, szczytem antykorupcyjnym ONZ?

Do tej pory widziałem ponad 10 delegatów z filipińskiej delegacji, kierowanej przez Rzecznika Praw Obywatelskich Boyinga Remullę. Wśród innych wysokich urzędników znaleźli się przewodniczący sądu antykorupcyjnego Sandiganbayan Geraldine Econg, nowa główna radca prawna prezydenta Anna Liza Logan, szefowa Służby Zamówień-Departamentu Budżetu i Zarządzania (PS-DBM) Genmaries Entredicho-Caong.

Filipiny nie są już międzynarodowym wyrzutkiem, jakim były za prezydentury Rodrigo Duterte, ponieważ kraj pod rządami Ferdinanda Marcosa Jr. stał się bardziej otwarty na dialog z organizacjami międzynarodowymi. Nie dziwi więc, że filipińscy urzędnicy spotkali się raczej z zainteresowaniem niż sceptycyzmem.

Szefowa PS-DBM Entredicho-Caong chwaliła się trwającymi reformami zamówień publicznych na Filipinach, mimo że w kraju dziennikarze wciąż mają trudności z poruszaniem się po portalu PhilGeps, który ma pomóc w ich dochodzeniach w sprawie skandalu korupcyjnego związanego z robotami publicznymi, który wstrząsnął krajem w tym roku.

Obowiązkowa lektura

Czy Filipiny w ogóle zasługują na międzynarodową nagrodę antykorupcyjną?

Remulla nie unikał kontrowersji w panelach, w których uczestniczył, nazywając skalę korupcji związanej z kontrolą powodziową — która obejmuje agencje wykonawcze i ustawodawczą — „niewyobrażalną". Wspomniał również o tym, co robi jego urząd, w tym o składaniu spraw przeciwko zaangażowanym urzędnikom.

Oczywiście niuansem, który umknął wielu zagranicznym delegatom, jest to, że skandal korupcyjny został powiązany z samym Marcosem i jego współpracownikami. Remulla został powołany przez prezydenta, ale konstytucyjnie jest zobowiązany do pełnienia funkcji niezależnego organu nadzoru nad korupcją rządową. Nasuwa się pytanie, jak urzędnicy Malacañang, tacy jak Logan, przedstawiają skandal w rozmowach ze swoimi zagranicznymi odpowiednikami.

Odtwórz wideo

Współpraca międzynarodowa

Remulla jest szczery co do swoich intencji: chce wykorzystać COSP jako okazję do zacieśnienia sieci na zbiegłych przed wymiarem sprawiedliwości, takich jak Zaldy Co, rezygnujący kongresmen oskarżony o stanie za bałaganem w budżecie narodowym. Co ukrywa się za granicą i odmawia powrotu do kraju, aby stawić czoła zarzutom przeciwko niemu.

Remulla odnosi się nie tylko do domniemanych mocodawców korupcji w robotach publicznych, którzy uciekli — lub mogą uciec — z kraju, ale także do złych aktorów zaangażowanych w inne przestępstwa, takie jak nielegalne hazard. Zanim nieprawidłowości w kontroli powodziowej zdominowały krajową rozmowę, Filipińczycy skupiali się na oszukańczych centrach prowadzonych przez filipińskich operatorów gier offshore.

„Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich postrzega solidną współpracę regionalną i międzyregionalną nie tylko jako opcję, ale strategiczną konieczność dla sukcesu w tej nowoczesnej erze walki z korupcją" — powiedział Remulla w jednym z paneli.

„Możemy zacząć tworzyć sieć krajów, które nie pozwalają ludziom uciekać i ukrywać się w jakimś kącie, żeby żyć szczęśliwym życiem w anonimowości w obcym kraju" — dodał w osobnym panelu.

Korupcja bez granic jest powracającym tematem w tych panelach, w tym w jednym, w którym brałem udział. Jestem tutaj na zaproszenie Biura Narodów Zjednoczonych ds. Narkotyków i Przestępczości, aby reprezentować Dziennikarzy przeciwko Korupcji (JAC), sieć praktyków medialnych z Azji Południowo-Wschodniej.

Mój współpanelista Torplus „Nick" Yomnak przedstawił interesujący punkt: gdy korupcja jest traktowana wyłącznie jako kwestia krajowa, koalicje społeczeństwa obywatelskiego napotykają bariery strukturalne, które są trudne do przezwyciężenia.

Chociaż współpraca transgraniczna wzrosła w ostatnich latach, zwrócił uwagę, że większość tych współprac pozostaje ad hoc.

„Przybiera formę spotkań, warsztatów i konferencji — ważnych i wartościowych, ale często krótkoterminowych. Istnieje ograniczona systematyczna facylitacja, ograniczona ciągłość i ograniczone długoterminowe wsparcie. Gdy wydarzenie się kończy, rozpęd często gaśnie" — powiedział.

Nick dodał, że zaczęła się wyłaniać bardziej strukturalna odpowiedź. Przy wsparciu UNODC i szwedzkiego rządu utworzyli Południowoazjatycką Sieć Antykorupcyjną dla Organizacji Społeczeństwa Obywatelskiego.

To samo dotyczy mojej organizacji JAC, która — jak zauważyłem w swoim panelu — zapewniła finansowanie, które umożliwiło nam prowadzenie naszych śledczych historii o Zaldy Co. Ta południowoazjatycka sieć zapewniła również miejsce do wymiany danych między dziennikarzami o podobnych poglądach, badającymi korupcję we własnych krajach.

Tymczasem mój kolega Filipińczyk w panelu, Dexter Yang z zarządu YouthLED w Azji Południowo-Wschodniej, podkreślił, że korupcja najbardziej dotkliwie wpływa na młodych ludzi i podkreślił potrzebę włączenia ich w podejmowanie decyzji. (Dexter uczestniczył również w COSP w Atlancie, po czym napisał dla Rapplera o braku reprezentacji młodzieży na szczycie wysokiego szczebla).

Potrzeba proaktywnej delegacji

Negocjacje dotyczące licznych rezolucji przekazanych przez inne kraje wciąż trwają, chociaż żadna nie jest sponsorowana ani współsponsorowana przez Filipiny. Oczekuje się, że wiele z tych rezolucji zostanie przedstawionych przed zamknięciem szczytu 19 grudnia.

Delegaci społeczeństwa obywatelskiego intensyfikują wysiłki, aby przekonać delegatów państwowych z własnych krajów do udziału w nieformalnych negocjacjach i poparcia rezolucji.

Do tej pory Filipiny uczestniczyły tylko w negocjacjach dotyczących dwóch rezolucji, mianowicie:

• przyszłości mechanizmu przeglądu UNCAC, kluczowego narzędzia, ponieważ to, co jest przeglądane, to ostatecznie to, co rządy są zmuszane naprawić;
• oraz jednej rezolucji, która ma na celu uznanie korupcji za główną przyczynę przestępstw środowiskowych, wzywając sygnatariuszy do opracowania silnych krajowych ram dotyczących przejrzystości, otwartego udziału rządu i dostępu do informacji

Ważne jest, aby rząd filipiński był bardziej proaktywny w tych negocjacjach. Źródła tutaj mówią, że Stany Zjednoczone silnie sprzeciwiają się rezolucji dotyczącej finansowania politycznego, która zachęca państwa do przyjęcia silniejszych zasad dotyczących darowizn na kampanie, faktycznej własności i zagranicznej ingerencji.

Remulla powiedział, że Filipiny poprą tę rezolucję, ale delegacja musi potwierdzić słowa czynami — uczestniczyć w dyskusjach i oferować głośne poparcie, aby przekonać wahających się — ponieważ siła tkwi w liczbach. – Rappler.com