Co historia uczy nas o tym, dlaczego tak wielu ludzi w końcu ucieka od socjalizmu

---

Co Historia Uczy Nas o Tym, Dlaczego Tak Wielu Ludzi Ostatecznie Ucieka od Socjalizmu

by Tyler Durden

Authored...

Autor: Armstrong Williams, via The Epoch Times,

Historia pełna jest ruchów politycznych zrodzonych ze szlachetnych obietnic. Niewiele z nich było w teorii bardziej atrakcyjnych niż socjalizm. W swej istocie socjalizm obiecuje większą równość, sprawiedliwość ekonomiczną i ochronę dla tych, którym trudno odnaleźć się na konkurencyjnym rynku. Przemawia do pragnienia sprawiedliwości i przekonania, że nikt nie powinien pozostać w tyle.

Jednak historia uczy też trzeźwiącej lekcji: podczas gdy miliony głosowały za socjalizmem, jeszcze więcej milionów ostatecznie przed nim uciekło.

Dlaczego?

Odpowiedzi nie znajdziemy w hasłach wyborczych ani teoriach akademickich. Znajdziemy ją w doświadczeniach życiowych zwykłych ludzi na przestrzeni pokoleń i kontynentów.

W ciągu XX wieku rządy socjalistyczne pojawiły się w Europie Wschodniej, Azji, Afryce i Ameryce Łacińskiej. Wiele z nich dochodziło do władzy, obiecując likwidację ubóstwa, zmniejszenie nierówności i przedkładanie potrzeb ludu ponad interesy zamożnych. Na początku te obietnice często wzbudzały ogromny entuzjazm. Obywatelom mówiono, że planowanie państwowe będzie bardziej efektywne niż wolny rynek, że własność zbiorowa stworzy sprawiedliwość, a centralne zarządzanie zapewni dobrobyt wszystkim.

Wyniki jednak często nie dorównywały obietnicom.

Jednym z powtarzających się problemów była koncentracja władzy. Gdy rządy przejmują odpowiedzialność za kierowanie dużymi częściami gospodarki, przywódcy polityczni nieuchronnie zyskują większą kontrolę nad zatrudnieniem, inwestycjami, produkcją i dystrybucją. Z czasem ta koncentracja władzy często wykracza poza ekonomię i obejmuje inne aspekty życia społecznego.

Historia pokazuje, że gdy rządy zdobywają większą władzę, obywatele często tracą część swojej niezależności. Wolność ekonomiczna i wolność polityczna są ze sobą ściślej powiązane, niż wielu zdaje sobie sprawę. Gdy egzystencja człowieka jest w dużej mierze uzależniona od państwa, sprzeciw staje się trudniejszy, a indywidualny wybór bardziej ograniczony.

Kolejna lekcja, jaką uczy historia, jest taka, że motywacje mają znaczenie.

Ludzie reagują na nagrody, ryzyko i możliwości. Systemy wolnorynkowe są dalekie od doskonałości, ale konsekwentnie wykazują niezwykłą zdolność do zachęcania do innowacji, przedsiębiorczości i wydajności. Gdy jednostki mogą czerpać korzyści z ciężkiej pracy, kreatywności i inwestycji, gospodarka ma tendencję do wzrostu.

Dla odmiany, silnie scentralizowane systemy często mają trudności z generowaniem tego samego poziomu innowacji i efektywności. Biurokracje mogą stać się powolne, mało elastyczne i oderwane od lokalnych realiów. Z biegiem czasu niedobory, nieefektywność i spadająca wydajność nękały wiele gospodarek kontrolowanych przez państwo.

Nie oznacza to, że kapitalizm jest pozbawiony wad. Wyraźnie tak nie jest. Wolne rynki mogą produkować nierówności, nadużycia i dezorganizację ekonomiczną. Wymagają regulacji, odpowiedzialności i odpowiedzialności moralnej. Jednak historia sugeruje, że zastąpienie rynków rozbudowaną kontrolą rządową często stwarza inny zestaw problemów — problemów, które mogą być jeszcze trudniejsze do rozwiązania.

Być może najsilniejsze dowody pochodzą ze wzorców migracji.

W całej nowożytnej historii ludzie masowo przenosili się do społeczeństw oferujących większą wolność ekonomiczną, a nie od nich. Od Niemców ze Wschodu ryzykujących życie, by przekroczyć mur berliński, przez Kubańczyków przeprawiających się przez niebezpieczne wody, po Wenezuelczyków uciekających przed zapaścią gospodarczą — niezliczone jednostki głosowały nogami.

Ta rzeczywistość zasługuje na staranne rozważenie.

Ludzie rzadko porzucają swoje domy, rodziny, język i kulturę bez przekonujących powodów. Gdy obywatele wielokrotnie opuszczają kraje rządzone przez systemy socjalistyczne w poszukiwaniu możliwości gdzie indziej, rodzi to ważne pytania o długoterminową trwałość tych systemów.

Lekcja nie polega na tym, że każda polityka związana z socjalizmem jest z natury błędna. Wiele demokratycznych społeczeństw włącza siatki bezpieczeństwa socjalnego, publiczne programy opieki zdrowotnej, systemy emerytalne i inne formy wsparcia rządowego, zachowując jednocześnie gospodarkę rynkową i silne instytucje demokratyczne.

Prawdziwa lekcja dotyczy równowagi.

Udane społeczeństwa mają tendencję do dostrzegania zarówno mocnych stron, jak i ograniczeń rządu. Rozumieją, że rząd odgrywa ważną rolę w ochronie słabszych, egzekwowaniu praworządności i świadczeniu podstawowych usług publicznych. Jednocześnie uznają, że dobrobyt jest często napędzany przez indywidualną inicjatywę, prywatną przedsiębiorczość, innowacje i wolność ekonomiczną.

Gdy młodsze pokolenia debatują nad zaletami socjalizmu, powinny robić to z docenieniem historii, a nie z romantycznymi wizjami tego, co mogłoby być. Same dobre intencje nie gwarantują dobrych wyników. Polityki muszą być ostatecznie oceniane nie według obietnic, lecz według wyników.

Werdykt historii nie jest ani prosty, ani ideologiczny. Jest praktyczny. Raz po raz ludzie udowadniali swoimi czynami, że cenią wolność, możliwości i zdolność kształtowania własnych losów. Gdy te rzeczy stają się rzadkością, wielu ostatecznie szuka ich gdzie indziej.

To być może najtrwalsza lekcja, jaką oferuje historia: Ludzie mogą być przyciągani obietnicami równości, ale często są gotowi pokonać wielkie odległości — i znosić wielkie trudności — w pogoni za wolnością.

Dziś lekcje te stają się częścią amerykańskiej debaty politycznej. Gdy kandydaci socjalistyczni zyskują wpływy w dużych miastach — dwoma przykładami są wzrost radnej Janeese Lewis George w Waszyngtonie oraz rosnąca prominencja burmistrza Zohrana Mamdaniego w Nowym Jorku — wyborcy po raz kolejny debatują nad właściwą równowagą między interwencją rządową a indywidualną przedsiębiorczością.

Zwolennicy postrzegają te ruchy jako odpowiedź na rosnące koszty, niedobory mieszkaniowe i nierówności ekonomiczne. Krytycy dostrzegają sygnały ostrzegawcze, które historia już wcześniej przedstawiała. Niezależnie od politycznego punktu widzenia, debata nie powinna być napędzana wyłącznie hasłami czy emocjami. Powinna być kształtowana przez doświadczenia narodów, które już przebyły tę drogę.

Surowe lekcje historii nie polegają na tym, że współczucie jest niebezpieczne lub że rząd nie ma żadnej roli do odegrania. Przypominają nam raczej, że skoncentrowana władza, ograniczona wolność ekonomiczna i nadmierna zależność od państwa często niosą ze sobą konsekwencje, które ujawniają się dopiero z czasem.

Przyszłość Ameryki nie zostanie określona przez etykiety takie jak „kapitalista" czy „socjalista". Zostanie określona przez to, czy zachowamy wolność, możliwości, innowacje i osobistą odpowiedzialność, które od dawna definiują sukces narodu, zapewniając jednocześnie, że ci, którym się nie wiedzie, nie zostaną w tyle.

Historia pozostaje naszym największym nauczycielem. Pytanie brzmi, czy jesteśmy gotowi się od niej uczyć.

Poglądy wyrażone w tym artykule są opiniami autora i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy The Epoch Times lub ZeroHedge.

0