Polska ustawa o kryptowalutach staje przed trzecim prezydenckm wetem, gdy dramat parlamentarny trwa nadal

Polski prezydent Karol Nawrocki po raz trzeci zablokował projekt ustawy o regulacji kryptowalut, twierdząc, że rząd zignorował niemal wszystkie zmiany zaproponowane przez jego kancelarię podczas miesięcy legislacyjnych negocjacji. 

Weto sprawia, że Polska pozostaje jedynym państwem członkowskim UE pozbawionym krajowych ram wdrażających unijne rozporządzenie Markets in Crypto-Assets (MiCA). Termin zgodności z przepisami UE przypada na 1 lipca, czyli za mniej niż trzy tygodnie, co stawia Polskę w trudnej sytuacji w bloku.

Dlaczego polski prezydent odrzuca projekt ustawy o regulacji kryptowalut?

Nawrocki odesłał projekt ustawy do parlamentu z przesłaniem zawierającym te same zastrzeżenia, które zgłosił przy pierwszym wecie w listopadzie zeszłego roku i przy drugim w lutym. Jako powody podał nadmierną regulację, zbyt szerokie uprawnienia przyznane Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) oraz niewystarczającą ochronę konsumentów.

„Złe prawo nie staje się dobrym prawem tylko dlatego, że jest uchwalane sto razy" – powiedział Nawrocki w filmie opublikowanym na X. Dodał, że tylko jedna z 16 poprawek zgłoszonych przez jego kancelarię została przyjęta przez ustawodawców.

Prezydent oświadczył, że podpisze ustawę, jeśli parlament uwzględni jego pozostałe propozycje, obejmujące m.in. silniejszy nadzór sądowy nad działaniami regulacyjnymi, krótsze okresy blokowania rachunków kryptowalutowych oraz rozszerzoną odpowiedzialność państwa w przypadku bezprawnego zamrożenia kont. 

Parlament, znany również jako Sejm, odrzucił wszystkie te propozycje podczas ostatniego głosowania nad ustawą w maju. 241 posłów Sejmu głosowało za, a 200 przeciw.

Nawrocki oświadczył, że popiera regulację rynku kryptowalut. Dodał również, że popiera ochronę konsumentów, ale jego zdaniem musi być ona skuteczna. Powiedział: „Ustawa zostanie podpisana, jeśli zostanie znowelizowana."

Jaka jest reakcja polskiego parlamentu?

Premier Donald Tusk odpowiedział w ciągu kilku godzin na X, kwestionując motywy prezydenta. „Prawdopodobnie jest w to zamieszany bardziej, niż ktokolwiek myślał" – napisał Tusk, nie podając szczegółów.

Spekulanci łączą komentarz premiera z upadkiem Zondacrypto, polskiej giełdy zarejestrowanej w Estonii, oraz trwającym dochodzeniem w sprawie platformy w związku z podejrzeniem oszustwa i prania pieniędzy, które dotknęło szacunkowo 30 000 klientów, tracących co najmniej 350 milionów złotych (ponad 95 milionów dolarów).

Tusk wcześniej oskarżył Zondacrypto o sponsorowanie konserwatywnych wydarzeń politycznych, w tym konferencji CPAC w Rzeszowie, gdzie Nawrocki otrzymał poparcie podczas swojej kampanii prezydenckiej. 

Powołując się w kwietniu na Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW), Tusk zarzucił, że dyrektor generalny Zondacrypto przekazywał darowizny na rzecz fundacji powiązanych z politykami opozycji, i dodał, że platforma miała powiązania z rosyjską zorganizowaną przestępczością.

Nawrocki odrzucił te zarzuty, twierdząc, że opierają się na niezweryfikowanych informacjach od osoby oskarżonej o udział w zorganizowanej przestępczości. „Agencje kontrolowane przez rząd, zamiast weryfikować wiarygodność informatora, postanowiły wykorzystać tę historię do atakowania politycznych przeciwników" – powiedział.

Jakie są przepisy projektu ustawy o regulacji kryptowalut?

Gdyby prezydent podpisał projekt ustawy, KNF zostałaby wyznaczona jako główny regulator krajowego rynku kryptowalut.

Zgodnie z jej przepisami, organ mógłby nakładać sankcje na firmy kryptowalutowe, blokować rachunki w walucie fiducjarnej lub aktywach cyfrowych oraz zawieszać transakcje na maksymalnie 96 godzin, z możliwością przedłużenia do sześciu miesięcy. KNF prowadziłaby również rejestr stron internetowych podejrzanych o oszukańczą działalność kryptowalutową.

Krytycy z prawicowej opozycji i części branży kryptowalutowej twierdzą, że uprawnienia te znacznie wykraczają poza wymogi MiCA. Nacjonalistyczna frakcja Konfederacji zaproponowała alternatywne, minimalistyczne podejście do transpozycji przepisów unijnych, jednak sejmowa Komisja Finansów Publicznych wybrała w maju wersję rządową jako wiodący projekt ustawy.

Co się stanie, jeśli Polsce nie uda się uchwalić ustawy przed 1 lipca?

KNF ostrzegła, że bez obowiązującego ustawodawstwa polskie firmy kryptowalutowe mogą po 1 lipca utracić możliwość uzyskania licencji wymaganych na mocy prawa unijnego. Nie wiadomo, czy dla Polski przewidziano jakieś szczególne przepisy przejściowe; jednak w przypadku braku działań, krajowy rynek w Polsce będzie dostępny wyłącznie dla firm licencjonowanych w innych krajach bloku. 

Krajowi operatorzy mogą być zmuszeni do ubiegania się o te licencje w innych krajach UE, aby móc dalej obsługiwać klientów. 

Minister finansów Andrzej Domański skrytykował weto, pisząc na X, że prezydent „po raz trzeci wybrał, by nie stanąć po stronie bezpieczeństwa finansowego Polaków."

Tusk i pozostali posłowie muszą teraz wrócić do punktu wyjścia i spróbować sprawić, by ta ustawa zadziałała. Stoi jednak przed nim trudnym zadaniem przekonania wszystkich w izbie do poparcia projektu. 

Tusk próbował odrzucić prezydenckie weto i poniósł porażkę. Wcześniejsza próba jego odrzucenia w kwietniu nie powiodła się – zabrakło 20 głosów, gdy 243 posłów głosowało przeciw wetu przy wymaganych 263.

Gdyby Tusk zarządził kolejne głosowanie w sprawie odrzucenia prezydenckiego weta, nadal nie jest pewne, czy uzyska wymaganą liczbę głosów.

Nie tylko czytaj wiadomości o kryptowalutach. Rozumiej je. Zapisz się do naszego newslettera. To bezpłatne.