Iran i USA osiągają porozumienie w sprawie przedłużenia zawieszenia broni, oczekując na zatwierdzenie przez Trumpa

WASZYNGTON/KAIR – Stany Zjednoczone i Iran osiągnęły w czwartek, 28 maja, porozumienie w sprawie przedłużenia zawieszenia broni i zniesienia ograniczeń w żegludze przez Cieśninę Ormuz – poinformowały źródła agencji Reuters, choć prezydent USA Donald Trump jeszcze go nie zatwierdził, a irańskie media państwowe podały, że nie zostało ono sfinalizowane.

Według czterech źródeł zaznajomionych ze sprawą porozumienie przedłużyłoby rozejm o kolejne 60 dni i umożliwiło swobodny ruch statków przez tę strategiczną drogę wodną, podczas gdy negocjatorzy zajmą się trudnymi kwestiami, takimi jak irański program nuklearny.

Jeśli zostanie zatwierdzone przez przywódców w Waszyngtonie i Teheranie, byłby to największy krok ku pokojowi od czasu wybuchu konfliktu 28 lutego. Wiadomości o możliwym porozumieniu pojawiły się po serii wzajemnych ataków między oboma krajami – ostatnim takim incydencie od czasu wejścia w życie zawieszenia broni na początku kwietnia.

Trump jeszcze nie zatwierdził umowy – podały źródła. Iran nie skomentował doniesień o proponowanym porozumieniu, o którym jako pierwszy poinformował Axios.

Irańska agencja informacyjna Tasnim, powołując się na źródło bliskie zespołowi negocjacyjnemu, poinformowała, że tekst porozumienia nie został sfinalizowany ani potwierdzony.

„Jeszcze tam nie dotarliśmy, ale jesteśmy bardzo blisko i będziemy nad tym dalej pracować" – powiedział wiceprezydent USA JD Vance dziennikarzom w Waszyngtonie.

„Nie mogę zagwarantować, że uda nam się to osiągnąć, ale w tej chwili czuję się z tym całkiem dobrze" – powiedział Vance.

Administracja Trumpa wielokrotnie twierdziła, że porozumienie kończące walki jest bliskie, jednak Iran za każdym razem kwestionował lub bagatelizował te twierdzenia.

Porozumienie przewidywałoby nieograniczoną żeglugę przez cieśninę i zobowiązywałoby USA do zniesienia blokady irańskich portów. Stany Zjednoczone zniosłyby również część sankcji na sprzedaż irańskiej ropy naftowej.

Doniesienia te spowodowały spadek cen ropy naftowej w nadziei na ewentualne ponowne otwarcie Cieśniny Ormuz – kluczowego szlaku tranzytowego dla około jednej piątej światowych dostaw ropy naftowej i skroplonego gazu ziemnego.

Wcześniej Centralne Dowództwo USA poinformowało, że jego siły zestrzelił pięć irańskich dronów bojowych i uderzyły w naziemną stację kontrolną w portowym mieście Bandar Abbas, która miała za chwilę wystrzelić szósty dron. Siły kuwejckie przechwyciły następnie pocisk balistyczny wystrzelony w kierunku kraju, w którym stacjonuje duża baza USA.

Amerykański urzędnik stwierdził również, że żaden samolot USA nie został zestrzelony w pobliżu Bushehr w Iranie, zaprzeczając doniesieniom irańskiej telewizji państwowej, że doszło tam do zestrzelenia amerykańskiego statku powietrznego.

Incydenty te, choć ograniczone w skali, uwypukliły kruchość negocjacji mających na celu przekształcenie niepewnego zawieszenia broni w trwałe porozumienie kończące trwającą trzy miesiące wojnę, która pochłonęła tysiące ofiar i wstrząsnęła globalnymi rynkami energii.

Amerykański urzędnik, mówiący pod warunkiem zachowania anonimowości, stwierdził, że uderzenia miały charakter defensywny i miały na celu utrzymanie zawieszenia broni.

Islamska Gwardia Rewolucyjna stwierdziła, że obrała za cel bazę USA odpowiedzialną za atak na Bandar Abbas, i że jakiekolwiek powtórzenie doprowadzi do „bardziej zdecydowanej odpowiedzi" – podała agencja Tasnim.

Kuwejt potępił atak i zażądał, aby Iran natychmiast zaprzestał tego, co nazwał poważną eskalacją.

Przemoc – drugi wybuch tego tygodnia – zbiegła się z muzułmańskim świętem Eid al-Adha obchodzonym w całym regionie, gdzie w konflikt wciągniętych zostało wiele krajów.

Pakistan, pełniący rolę mediatora, poinformował, że jego minister spraw zagranicznych Ishaq Dar spotka się w piątek w Waszyngtonie z sekretarzem stanu USA Marco Rubio, choć znaczenie tej wizyty pozostaje niejasne.

Trump od połowy marca wielokrotnie mówił, że zakończenie wojny jest bliskie, choć obie strony wykazały niewielki publiczny postęp w kierunku znalezienia wspólnej płaszczyzny. Iran domagał się zniesienia sankcji, odmrożenia zagranicznych aktywów i wycofania wojsk USA z regionu. Waszyngton wzywał Iran do demontażu programu nuklearnego, który Teheran twierdzi, że służy celom pokojowym.

Iran twierdzi, że jakiekolwiek porozumienie pokojowe musi również położyć kres atakom Izraela – sojusznika USA – w Libanie, jednak ten konflikt nie wykazuje żadnych oznak wygasania. Izrael poinformował, że obrał za cel infrastrukturę bojowników Hezbollahu wspieranych przez Iran w południowym mieście Tyr i przeprowadził uderzenie w stolicy Bejrucie. Izrael wysiedlił setki tysięcy ludzi w ramach głębokiego natarcia w Libanie w pogoni za Hezbollahem. Armia libańska poinformowała, że w wyniku uderzenia zginął jeden z jej żołnierzy.

Ostrzeżenie dla Omanu

USA ostrzegły Oman przed angażowaniem się w jakiekolwiek działania z Iranem mające na celu wprowadzenie opłat w Cieśninie Ormuz, a Trump w środę, 27 maja, zagroził zbombardowaniem kraju, mimo historii powiązań gospodarczych i wojskowych między oboma państwami.

Sekretarz skarbu Scott Bessent poinformował, że ambasador Omanu powiedział mu, że nie ma planów wprowadzenia takich opłat.

Oman nie wspominał o idei wspólnej kontroli nad cieśniną z Iranem, z którym – jak twierdzi – omawiał kwestię wolności żeglugi. Teheran wyraził solidarność z Omanem po tym, co nazwał „groźbami ze strony amerykańskich urzędników." – Rappler.com